Hitler ve Nazi İdeolojisi

Üçüncü Reich'ın Yükselişi

Adolf Hitler 1933'te Almanya'nın iktidarına geldi — bir darbe yoluyla değil, demokratik seçimler ve siyasi manevra yoluyla.

Almanya, Birinci Dünya Savaşı'ndan sonra aşağılanmıştı. Versailles Antlaşması ezici tazminatlar getirdi, toprakları geri aldı ve orduyu sınırlandırdı. Ekonomi çöktü. İnsanlar çaresizdi.

Hitler ve Nazi Partisi karmaşık sorunlara basit cevaplar sundu: Yahudileri, komünistleri, yabancıları suçlayın. Alman büyüklüğünü geri getirin. Saf bir ırk devleti kurun.

Nazi ideolojisi antisemitizm, ırk üstünlüğü ve toprak genişlemesi üzerine kuruluydu — Hitler'in Lebensraum (yaşam alanı) dediği Alman halkı için.

İktidara geldikten sonra, Naziler demokratik kurumları ortadan kaldırdı, kitapları yaktı, Yahudileri artan şiddetle takip etti ve toplama kampları inşa etti. 1938'e gelindiğinde, Holokost'un mekanizması zaten kurulmak üzereydi.

Müştemilatçılık ve Harekete Geçmede Başarısızlık

Demokrasilerin Neden Cevap Vermesi Yavaş Oldu

Britanya ve Fransa, Hitler'in Almanya'yı silahlandırmasını, Avusturya'yı ilhak etmesini ve Çekoslovakya'nın Sudeten'ini işgal etmesini izlemişti — ve hiçbir şey yapmadı.

Bu politika müştemilatçılık olarak adlandırıldı. İngiliz Başbakanı Neville Chamberlain 1938'de Münih'e uçtu, Hitler'e Sudeten'i veren bir anlaşma imzaladı ve 'zamanımız için barış' elde ettiğini söyleyerek döndü.

Neden müştemilatçılık yapıldı? Birinci Dünya Savaşı'nın anısı tazeydi. O savaş 17 milyon insanı öldürdü ve hiçbir şeyi çözmedi. İngiliz ve Fransız halkı başka bir kan dökülsün istemedi. Liderler Hitler'in isteklerinin bir sınırı olduğuna kendileri ikna ettiler.

Yanılıyorlardı. 1 Eylül 1939'da Almanya Polonya'yı işgal etti. Britanya ve Fransa sonunda savaş ilân ettiler — ama bu zamanda Hitler'in savaş makinesini karşısız yapmak için yıllardır hazırlık yapmıştı.

Stalingrad Muharebesi

Stalingrad (Ağustos 1942 – Şubat 1943)

Hitler Haziran 1941'de Operasyon Barbarossa ile Sovyet Birliği'ni işgal etti — tarihte en büyük askeri işgal. Hızlı bir zafer ummuştu. Felaket bir şekilde yanılıyordu.

Stalingrad Muharebesi insan tarihinin kanlı muharebesi haline geldi. Tahminen 2 milyon insan öldü, yaralandı veya ele geçti — her iki taraftan askerler ve siviller.

Sovyetler bina bina, oda odaya savaştılar. Keskin nişancılar enkaz içinden hareket etti. Siviller açlıktan öldü. Arkalarındaki Volga Nehri, geri çekilecek yer olmadığı anlamına geliyordu. Emir şuydu: 'Bir adım geri atılmayacak.'

Kasım 1942'de Sovyetler devasa bir karşı saldırı başlattı ve Alman 6. Ordusu'nu kuşattı. Hitler geri çekilişe izin vermedi. Şubat 1943'te sağ kalan Almanlar teslim oldu — 91.000 donmış, aç asker. Sadece yaklaşık 5.000'i eve geri döndü.

Stalingrad Alman yenilmezlik efsanesini kırıştırdı. Bu muharebeden sonra Wehrmacht, savaşın geri kalanında Doğu Cephesi'nde geri çekilmekteydi.

Unutmamak önemlidir: Sovyet Birliği İkinci Dünya Savaşı'nın en ağır bedelini ödedi. Tahminen 27 milyon Sovyet vatandaşı öldü — tüm İkinci Dünya Savaşı ölümlerinin neredeyse yarısı. Bu, Batılı hesaplar için çoğunlukla vurgulanmaz.

Midway Muharebesi

Midway (4-7 Haziran 1942)

Pasifik'te, Pearl Harbor'dan (7 Aralık 1941) beri Japonya ilerlemekteydi. Güneydoğu Asya, Filipinler ve Pasifik adaları boyunca şaşırtıcı hızla ilerlemişti.

Ancak Amerikan şifre çözücüleri Japon donanması kodunu kırdılar — JN-25 — ve Japonya'nın Midway Atoll'u (Hawaii'nin kuzeybatısında küçük bir ada) saldıracağını öğrendiler.

Japon planını önceden bilerek, ABD Donanması bir tuzak kurdu. Dört gün süren bir muharebede, Amerikan dalış bombaları dört Japon uçak gemisini batırdı — Japonya'nın saldırgan deniz gücünün kalbi.

ABD bir gemi kaybetti. Japonya dört, artı yüzlerce deneyimli pilot kaybetti, onlar yerine alınması mümkün değildi.

Midway, Pasifik Savaşı'nı Japon saldırısından Amerikan saldırısına kaydırdı. İstihbarat — sadece ateş gücü değil — muharebede belirleyici oldu.

D-Günü

D-Günü (6 Haziran 1944)

1944'e gelindiğinde, Sovyetler batıya doğru ilerlemekteydi, ancak Batılı Müttefikler henüz Avrupa'da büyük bir cephe açmamışlardı. Stalin yıllardır ikinci bir cephe talep etmekteydi.

6 Haziran 1944'te Müttefikler Operasyon Overlord'u başlattılar — tarihte en büyük amfibi işgal. 156.000'den fazla asker İngiliz Kanalı'nı geçti ve Normandiya, Fransa'nın beş plajına indi.

Planlama çarpıcıydı: yapay limanlar, Almanları işgal yerinin yerini yanılsamak için sahte ordu, işgal hattının arkasına karanlıkta paraşütü açan paraşütçüler.

Plajlardaki savaş kısıtlıydı. Omaha Plajı'nda Amerikan askerleri kayalıklara, kale bunkerlerine ve ezici makine ağıyla karşılaştı. İlk gün kasusleri 10.000'i aşan Müttefik askerdir.

Ama hücum noktaları tuttu. Bir ay içinde, bir milyondan fazla Müttefik asker Fransa'daydı. Paris Ağustos ayında kurtarıldı. Nazi Almanya'ya hem doğudan hem de batıdan basınç yapılan ketener kapanıyordu.

Hangi Dönüm Noktası En Önemliydi?

Artık üç dönemsel anı çalıştınız:

- Stalingrad — Sovyet direnci Doğu Cephesi'nde Alman ordusunu kırdı

- Midway — Amerikan istihbaratı Pasifik'teki durumu değiştirdi

- D-Günü — Müttefikler Batı Avrupa'da ikinci bir cephe açtı

Evde Savaş

Cephe Gerisi

İkinci Dünya Savaşı sadece askerler tarafından savaşılmadı. Tüm toplumlar harekete geçirildi.

İşgücündeki kadınlar: Milyonlarca erkek denizaşırı iken, kadınlar fabrika işlerine, uçak inşaatına, gemi kaynağına ve kamyon sürüşüne girdiler. Rosie the Riveter kadınların savaş zamanı çalışmasının sembolü haline geldi. ABD'de, kadın istihdam savaş sırasında %50 arttı. Savaştan sonra, birçok kadın işgücünden dışarı itildi — ancak cin şişeden çıktı. Savaş, daha sonraki feminist hareketlerin tohumlarını ekildi.

Taksim ve fedakarlık: Hükümetler gıda, yakıt, kauçuk ve metal karşıl. Aileler 'zafer bahçeleri' yetiştirdi. Propaganda afişleri vatandaşları tasarruf etmeye, feda etmeye ve casusları şüphelenmeye uyarttı.

Propaganda: Her savaş tarafı propaganda kullandı — afişler, filmler, radyo — halk desteğini sürdürmek için. Bazıları ilham vericiydi. Bazıları ırkçı, insanlardan yoksun ve öldürmeyi kolaylaştırmak için tasarlanmıştı.

Japon Amerikalı gözaltı: Şubat 1942'de Başkan Roosevelt, 120.000'i aşan Japon Amerikalıyı — bunların üçte ikisi ABD vatandaşı — gözaltı kamplarına tıkayan 9066 no'lu İcra Kararını imzaladı. Evleri, işletmeleri ve özgürlüğünü kaybettiler. Sadakatsizliğe dair kanıt yoktu. Bu ırkçılıktı, ulusal güvenlik bayrağının altında sarılı. ABD hükümeti 1988'de resmi olarak özür diledi, ancak hasar yapılmıştı.

Holokost: Cephe gerisi harekete geçerken, Nazi Almanya'sı altı milyon Yahudi'nin, Roma'nın, engelli insanların, eşcinsellerin, siyasi tutsakların ve diğerlerinin sistematik olarak öldürülmesini gerçekleştirdi. Holokost endüstriyel soykırımdı — gaz odaları, ölüm yürüyüşleri, tıbbi deneyler. 20. yüzyılın tanımlayıcı barbarlığı olarak kalır.

Manhattan Projesi

Bomba

1939'da Albert Einstein, Nazi Almanya'sının bir atom bombası geliştirmesi gerektiğini uyarı mektubunu Başkan Roosevelt'e imzaladı. Roosevelt, araca Manhattan Projesi'ni başlattı — silahı önce inşa etmek için gizli, büyük bir bilimsel çaba.

Projenin zirvesinde, birden fazla gizli sahada 125.000'i aşan insan çalışıyordu. Birçok işçi ne inşa ettiğini bilmiyordu.

16 Temmuz 1945'te ilk atom bombası New Mexico'da Trinity Sitesi'nde test edildi. Projenin bilimsel direktörü J. Robert Oppenheimer, daha sonra Hindu yazısının bir satırını hatırladığını söyledi: 'Şimdi ben Ölüm oldum, dünyaların yıkıcısı.'

Almanya zaten Mayıs 1945'te teslim olmuştu. Ancak Japonya savaştı.

Hiroshima ve Nagasaki

Karar

Başkan Harry Truman, tarihe işleyen bir seçimle karşı karşıya kaldı.

Japonya teslim olunacak hiçbir işaret göstermedi. Amerikan askeri planlamacıları, Japonya'ya işgal (Operasyon Downfall) yüzlerce bin Amerikan hayatı ve potansiyel olarak milyonlarca Japon hayatı — askerler ve siviller — kaybedebileceğini tahmin etti.

6 Ağustos 1945'te, B-29 bombardıman uçağı Enola Gay, Hiroshima'ya atom bombası attı. Patlama yaklaşık 80.000 insanı anında öldürdü. Yıl sonuna kadar ölüm çokluğu, yanıklar, radyasyon ve yaralanmalardan kaynaklanan tahmini 140.000'e ulaştı.

Japonya teslim olmadı.

9 Ağustos'ta, ikinci bir bomba Nagasaki'ye atıldı, yaklaşık 40.000 insanı anında ve yıl sonuna kadar 70.000'e kadar öldürdü.

Japonya 15 Ağustos 1945'te teslim oldu.

Tartışma

Bombardıman haklı mıydı? Bu, modern tarihin en tartışılan ahlaki sorularından biri olmaya devam ediyor.

Lehte: Savaşı hızla sonlandırdı, her iki tarafta çok daha fazla öldürecek bir kara işgalini kaçındı ve silahın korkusunu, muhtemelen Soğuk Savaş sırasında nükleer savaşı önleyen bir şekilde gösteri."

Aleyhte: Japonya zaten yenilgiye yakın idi. Hedefler çocukları da içeren sivil şehirlerdi. ABD, bombasını ıssız bir alanda gösteri olarak yapabilirdi. Bombardımanlar kısmen Sovyet Birliği'ni intimida etmek için istendi. Kitlesel imha silahlarını sivil nüfusa karşı kullanmak, herhangi bir tutarlı ahlaki standart tarafından savaş suçudur.

Diğer perspektifler: Bazı tarihçiler, Japonya'nın askerlik liderliğinin bir gösterim sonrasında bile teslim olmayacağını iddia ediyor. Diğerleri Sovyet Birliği'nin Japonya'ya karşı savaş ilan etmesinin (8 Ağustos) teslim etmeyi eşit derecede belirleyici olabileceğini işaret ediyor.

Rahat bir cevap yoktur. Bu soruyla dürüst bir şekilde uğraşmak, aynı anda çeşitli gerçekleri tutmayı gerektirir.

Savaştan Sonra Dünya

Sonra Ne Geldi

İkinci Dünya Savaşı'ndan ortaya çıkan dünya, onu yapan dünyadan temelde farklıydı.

Birleşmiş Milletler başka bir küresel savaşı önlemek için 1945'te kuruldu. Sicili karışık — bazı çatışmaları önlemişti ve diğerlerini durdurmada başarısız olmuştu — ancak uluslararası işbirliği ilkesi İkinci Dünya Savaşı'nın enkazından doğdu.

Nuremberg Yargılamaları (1945–1946), bireylerin — devlet başkanları da dahil olmak üzere — savaş suçları ve insanlığa karşı suçlardan sorumlu tutulabileceğini belirlemeldi. 'Ben emirleri takip ediyordum' savunması reddedildi. Bu uluslararası hukuk için yeni bir ilkeydi.

İnsan Hakları Evrensel Bildirisi (1948) her insanın ulusallaştırmasından bağımsız olarak hak ettiği temel hakları tanımlamaya çalıştı. Holokost'un dehşetlerine doğrudan yanıt olarak hazırlanmıştı.

Soğuk Savaş neredeyse hemen başladı. ABD ve Sovyet Birliği — Hitler'e karşı müttefikler — nükleer silahlarla rakip olmaya başladı. Dünya sonraki 45 yıl boyunca yok olma tehiditi altında yaşadı.

Dekolonizasyon hızlandı. Savaş tarafından zayıflayan ve itibarsız olan Avrupa imparatorlukları Asya ve Afrika'daki kolonilerini kaybetmeye başladı. Savaş sonrası düzen yeni ulus ve bugün hala var olan yeni çatışmalar yarattı.

İsrail Devleti 1948'de kuruldu, kısmen Holokost'un Avrupa Yahudilerinin bir yurda ihtiyaç duyduğunu göstermesi tarafından yönlendirildi. Bu karar, Filistin halkı ile bir çatışma yarattı ve bugün hala çözülememiş durumda.